” روزی خواهد آمد که شما در عرصه بین المللی، از آوردن نام ایران و ایرانی، خجل و شرمسار باشید “

🔹دکتر صدیقی متولد آذر ۱۲۸۴، تهران متولد؛ و دارای مدرک دکترای فلسفه از فرانسه بود. رساله دکترای او با عنوان “جنبش های دینی در قرون دوم و سوم هجری” بود که با درجه ممتاز پذیرفته شد. صدیقی پس از بازگشت به ایران، استاد دانشگاه تهران شد. یکی از اقدامات او در این دوره تاسیس “موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی” بود، که بعدها به #دانشکده_علوم_اجتماعی تبدیل شد. همچنین به خاطر اقدامات علمی صدیقی در زمینه علوم اجتماعی او را #پدر_علم_جامعه‌شناسی در ایران میدانند. در هر دو کابینه دکتر مصدق، دکتر صدیقی برای پست وزارت برگزیده شد. در دولت اول، دکتر شایگان و دیگر مشاوران دکتر مصدق او را برای وزارت پست و تلگراف پیشنهاد کردند.(۱)؛ این انتصاب برای بسیاری از سیاسیون باورپذیر نبود؛ زیرا صدیقی مشهور بود به اینکه عملا در سیاست دخالت نمیکند…(۲)؛ در همین کابینه اول هنگامی که دکتر مصدق به لاهه رفت تا از منافع ایران در برابر شکایت انگلیس دفاع کند، صدیقی را با حفظ سمت به نیابت نخست وزیری برگزید، تا اینکه در دولت دوم دکتر مصدق او را برای وزارت کشور برگزید. وی تا زمان کودتای ۲۸ مرداد عهده دار این سمت بود.(۳)؛ در این سمت صدیقی بعد از حوادث ۲۵ مرداد، که شاه از ایران خارج شد، دستور داده بود مقدمات یک رفراندوم جهت تعیین سرنوشت نظام فراهم شود(۴)، که کودتای ۲۸ مرداد جریان حوادث را به گونه ای دیگر پیش برد… او تا آخرین لحظه سقوط دکتر مصدق در کنار او بود.


🔹بعد از کودتای ۲۸ مرداد، صدیقی در زندان لشکر دوم زرهی محبوس شد و هنگام محاکمه مصدق، او را به عنوان مطلع در دادگاه حاضر کردند. او در دادگاه به تفصیل در مورد حوادث کودتا سخن گفت و با صراحت و شجاعت از مصدق دفاع کرد. او مدت ده ماه و نیم در زندان بود تا اینکه به قید کفالت آزاد شد و بعد از چند ماه در ۲۴ مرداد ۱۳۳۳، دادستان ارتش برای او قرار منع تعقیب صادر نمود.(۵)؛ همچنین بعد از کودتا، شاه خواهان اخراج صدیقی و دیگر یارانش در جبهه ملی از دانشگاه تهران بود که با مخالفت علی اکبر سیاسی، رئیس دانشگاه تهران، روبرو شد و این مخالفت و مقاومت در برابر خواسته شاه آنقدر ادامه داشت تا اینکه از ریاست دانشگاه کناره گرفت.(۶)؛ #صدیقی و #علی‌اکبر_سیاسی و #یحیی_مهدوی، به #سه_تفنگدار معروف بودند. آنها با کنترل دولتی بر دانشگاه مخالف بودند و در این زمینه تلاشهای فراوانی انجام دادند؛ از جمله ملاقات با شاه و اعتراض به سرکوب دانشگاه در سال ۱۳۴۰؛ به خاطر همین تلاشهای گسترده، سفارت آمریکا معتقد بود: صدیقی، برجسته ترین مغز متفکر در دانشگاه است”، که بسیار مورد علاقه دانشجویان هست.(۷)

🔹در آذرماه ۱۳۵۷، که اوضاع کشور به مراحل بحرانی رسیده و دولت نظامی ازهاری شکست خورده بود، امینی در ملاقات با شاه پیشنهاد نخست وزیری صدیقی را مطرح کرد. این پیشنهاد ابتدا عصبانیت شاه، اما با اصرار امینی، شاه ملاقات را پذیرفت. او جمعا پنج بار با شاه ملاقات کرده بود. او شروطی را جهت پذیرش منصب نخست وزیری مطرح نمود که عبارت بود از: ماندن شاه در ایران و کنترل ارتش توسط او، تشکیل شورای سلطنت، استرداد دارایی های خانواده سلطنتی به دولت و محاکمه افسران ارتش که در سرکوب مخالفان دست داشتند.(۸)؛ همچنین دکتر صدیقی به شاه اعلام کرد که اگر نخست وزیر شود، فقط طبق نص قانون اساسی و متمم آن عمل خواهد نمود و مواد الحاقی را که شاه از طریق مجلس موسسان به قانون اساسی اضافه نموده، قبول نخواهد کرد.(۹)؛ ازآنجاکه شاه با شروط او موافقت ننموده بود پیشنهاد نخست وزیری را نپذیرفت…  بعد از پیروزی انقلاب، صدیقی پیشنهاد مهدی بازرگان را برای عضویت در دولت موقت نپذیرفت. در نهایت از هرگونه فعالیت سیاسی کناره گرفت، تا اینکه سرانجام در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۷۱ از دنیا رفت.

✔سالمرگ #دکترغلامحسین_صدیقی

✒محمد امیری؛ مدیر کانال

🆔 @ketab_mamnouee
🔸منابع:

۱. سرنوشت یاران مصدق، عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران، نشرعلم، ۱۳۸۳، ص۱۵۴.
۲. احزاب سیاسی درایران، ج۲، بی جا، مرکز نشر اسنادلانه جاسوسی آمریکا، ۱۳۶۶، ص۲۹۵-۲۹۶.
۳. عبدالرضا هوشنگ مهدوی، ص۱۵۴-۱۵۵.
۴. جبهه ملی ایران از پیدایش تا کودتای ۲۸ مرداد، کوروش زعیم، بی جا، انتشارات تاخ و انتشارات ایران مهر، ۱۳۷۸، ص۲۹۳.
۵. عبدالرضا هوشنگ مهدوی، ص۱۵۵و۱۵۷.
۶. رنج رایگان (خاطرات دکترحسین خطیبی)، مرتضی رسولی پور، تهران، نشر نوگل، ۱۳۸۲، ص۴۶.
۷. احزاب سیاسی درایران، ج۲، ص۴۳و۴۵.
۸. عبدالرضا هوشنگ مهدوی، ص۱۵۹-۱۶۵.
۹. ۲۲ نخست وزیر در ۳۷ سال، مهدوی هروی و احمد سمیعی، تهران، نشرنوگل، ۱۳۸۴، ص۴۲۶-۴۲۷.

پاسخ ترک

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید